2009-11-20 15:33

fot: PAP/EPA

IPN musi przeprosić: Ojciec Michnika nie był szpiegiem

Poleć artykuł:

Zobacz artykuł w telefonie

- IPN ma przeprosić Adama Michnika za podanie nieprawdziwej informacji, że jego ojca skazano w II RP za szpiegostwo na rzecz ZSRR - orzekł prawomocnie Sąd Apelacyjny w Warszawie. Zarazem SA uznał, że IPN nie musi wpłacać 50 tys. zł na cel społeczny - jak chciał naczelny Gazety Wyborczej.

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok sądu I instancji, który w marcu oddalił powództwo Michnika wobec IPN. SA nakazał IPN przeprosiny za bezprawne naruszenie dóbr Michnika na stronie internetowej IPN i w Rzeczpospolitej. IPN ma w nich m.in. wyrazić ubolewanie za swój brak staranności i przyznać, że na podstawie źródeł historycznych mógł bez trudu ustalić prawdę.

W 2008 r., w przypisie książki IPN o Marcu'68 podano, że ojciec Michnika - jednego z bohaterów tamtych wydarzeń - Ozjasz Szechter był skazany w 1934 r. przez Sąd Okręgowy w Łucku (dziś Ukraina) na 8 lat więzienia za szpiegostwo na rzecz ZSRR.

Michnik uznał, że godzi to w jego prawo do kultywowania pamięci o ojcu, którego w latach 30. skazano nie za szpiegostwo, ale za działalność w Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy i próbę zmiany przemocą ustroju Państwa Polskiego.

Naczelny Wyborczej pozwał IPN o ochronę dóbr osobistych, jakimi jest m.in. prawo o dobrej pamięci o bliskich. Za podanie nieprawdziwej wiadomości żądał przeprosin w GW i Rzeczpospolitej oraz wpłaty 50 tys. zł odszkodowania na cel społeczny.

IPN w odpowiedzi na pozew pisał, że kultywowanie dobrej pamięci o zmarłym polega na paleniu świeczki na jego grobie. IPN chciał też by Michnik wylegitymował się aktem urodzenia, by stwierdzić, czy nieżyjący od 1982 r. Szechter rzeczywiście był jego ojcem.

Prawnicy IPN podkreślali, że o skazaniu Szechtera za komunizm mówił wielokrotnie sam Michnik, a o wyroku za szpiegostwo pisano już wcześniej, zaś Michnik nie reagował, aż napisał to znienawidzony IPN - więc można teraz dowalić.

Wnosząc o oddalenie pozwu IPN podkreślał, że załączono już erratę do książki, a Instytut przeprosił wszystkich, których dobra osobiste mogły zostać naruszone stwierdzeniem, że Szechtera skazano za szpiegostwo. W przeprosinach dodano, że sąd skazał go za próbę zmiany przemocą ustroju państwa przez działalność w KPZU.

W marcu Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił pozew, oceniając, że w ogóle nie doszło do naruszenia dóbr Michnika. Według SO, nie dowiódł on, że podanie przez IPN informacji o prawdziwym wyroku wywołałoby dużo korzystniejszy odbiór społeczny niż informacja o skazaniu za szpiegostwo.

W Sądzie Apelacyjnym reprezentujący Michnika mec. Rogowski wnosił o zmianę wyroku lub o zwrot sprawy SO. Mówił, że także Michnika w PRL nie skazywano formalnie za działalność opozycyjną, lecz za próbę obalenia przemocą ustroju. - Przyjmując rozumowanie sądu I instancji, Michnikowi nie wolno byłoby mówić, że w PRL skazywano go za działalność opozycyjną - dodał. - Tylko Michnikowi IPN w tej książce wypomniał ojca i to w dodatku szpiega - podkreślił adwokat.

Sąd Apelacyjny uznał apelację za zasadną i zmienił wyrok SO. - Doszło do podania nieprawdy i zafałszowania prawa do dobrej pamięci o zmarłym - mówi sędzia Jacek Sadomski. - Rzetelność badawcza nakazywała IPN być ścisłym - dodaje sędzia Sadomski. i podkreśla, że instytucja historyczna powinna podawać fakty zgodne z prawdą.

IPN może złożyć jeszcze kasację do Sądu Najwyższego - ale nie wstrzymuje to nakazu wykonania wyroku.

ZOBACZ TAKŻE:

• Michnik znów pozwał Zybertowicza