2008-07-16 13:45

fot: Money.pl/ Maciej Miskiewicz

Recesja w nieruchomościach - kto następną ofiarą?

Autor: Piotr Pająk, IPO.pl

Poleć artykuł:

1/3

Zobacz artykuł w telefonie

Jaka jest wspólna cecha trzech wymienionych wyżej zachodnioeuropejskich państw? Łączy je i wyróżnia w ostatnim czasie jedno - rynek nieruchomości. Wszędzie po okresie prosperity przyszło spowolnienie wzrostu. Analitycy mówią już o recesji. Przyjrzyjmy się jakie były przyczyny boomu i dlaczego w ostatnich miesiącach sytuacja uległa pogorszeniu.

Irlandia - kryzys na rynku nieruchomości groźny nawet dla celtyckiego tygrysa

Po zawirowaniach na rynku kapitałowym na początku lat 90, ceny nieruchomości w Irlandii zaczęły gwałtownie rosnąć. W latach 1992-2005 wzrost ten wyniósł ok. 150 proc. Pod koniec tego okresu metr kwadratowy mieszkania w Dublinie kosztował 12 tys. euro. Budownictwo stało się w tym czasie kluczowym sektorem irlandzkiej gospodarki.

Jak podaje Międzynarodowy Fundusz Walutowy, budownictwo mieszkaniowe to w rozwiniętych gospodarkach ok. 6,5 proc. PKB rocznie. W Irlandii współczynnik ten wyniósł w 2006 roku aż 13 proc. PKB.

Pamiętajmy, że działo się to w czasie irlandzkiego cudu gospodarczego, który niewątpliwie potęgował optymizm Irlandczyków co do ich materialnej sytuacji w przyszłości i skłaniał do zapożyczania się.

Dobrobyt irlandzkich gospodarstw domowych rósł w ostatniej dekadzie w szybkim tempie - błyskawicznie rosło też ich zadłużenie. Dzisiaj na jednego Irlandczyka przypada ok. 35 tys. euro długów, z czego 90 proc. związanych jest z nieruchomościami.

Money.pl/ Maciej Miskiewicz Sytuacja na rynku mieszkaniowym w Irlandii zmieniła się, gdy zza oceanu zaczęły docierać niepokojące informacje o kryzysie na rynku hipotecznym. Pesymistyczne nastroje w gospodarce amerykańskiej, mocno powiązanej z irlandzką, trafiły na Zieloną Wyspę właśnie za sprawą sektora nieruchomości.

Ceny nieruchomości zaczęły spadać. W kwietniu 2008 roku mieszkanie kosztowało średnio ok. 278,5 tys. euro, podczas gdy rok wcześniej jeszcze 306 tys.

Zaostrzenie kryteriów przyznawania kredytów hipotecznych sprawiło, że zamówienia na nowe mieszkania gwałtownie spadły. W pierwszym kwartale tego roku banki udzieliły o prawie 50 proc. mniej kredytów hipotecznych niż w kwartale poprzednim. Podczas gdy w 2006 roku liczba zakończonych budów wyniosła prawie 90 tys., w tym roku ma to być zaledwie 40 tys.

W sektorze konstrukcji zatrudnionych jest prawie 400 tys. pracowników. Liczba ta sprawia, że kondycja budownictwa ma dla wzrostu PKB Irlandii fundamentalne znaczenie. Chociaż irlandzki cud gospodarczy miał bardzo solidne fundamenty, widzimy dzisiaj, że gorsza koniunktura w budownictwie od razu przekłada się na kondycję całej gospodarki.

Zła sytuacja na rynku nieruchomości dosięga irlandzkich banki. Jeszcze rok temu ubezpieczenie kredytu w wysokości 100 euro kosztowało je zaledwie 30 eurocentów. Dzisiaj za takie ubezpieczenie muszą zapłacić już ponad 3 euro.

Money.pl/ Maciej Miskiewicz Pożyczanie pieniędzy deweloperom staje się coraz bardziej ryzykowne. Do tej pory irlandzkie banki przeznaczyły na to ok. 105 mld euro i dzisiaj zakłada się, że mogą one stracić ponad 10 proc. tej sumy.

Zastój w mieszkalnictwie przełożył się na spadek zatrudnienia. Bezrobocie w Irlandii szybko wzrosło z 4,5 proc. do 5,4 proc. Ta statystyka sprawia, iż pogarszają się nastroje konsumentów, wśród których poziom optymizmu spadł do najniższego poziomu od 1996 roku.

Irlandzki instytut statystyczny oraz bank centralny systematycznie obniżają prognozy co do wzrostu gospodarczego w tym roku. Ostatnie prognozy mówią już o recesji, podczas gdy jeszcze rok temu przewidywano wzrost na poziomie 4 proc. PKB.

• ZOBACZ TAKŻE:
  
• Koniec cudu na Zielonej Wyspie
  
• Najbardziej zadowoleni z UE są Irlandczycy