Wieliczka: odsłonili tablicę w 70. rocznicę zagłady Żydów

Wieliczka: odsłonili tablicę w 70. rocznicę zagłady Żydów

Fot. PAP/Stanisław Rozpędzik

Tablicę upamiętniającą 70. rocznicę zamordowania przez hitlerowców ok. 10 tys. Żydów z Wieliczki i okolicznych miejscowości odsłonięto dziś w centrum miasta.

Na zdj. Ocalały z zagłady prof. Uri Shmueli (P) z Izraela, przewodniczący Gminy Wyznaniowej Żydowskiej z Krakowa Tadeusz Jakubowicz (L) i Burmistrz Wieliczki Artur Kozioł (C).

Na tablicy umieszczonej na budynku kamienicy w Rynku Górnym w Wieliczce przypomniano historię dramatycznych wydarzeń z 27 sierpnia 1942 r.

Z rozkazu okupantów niemieckich Żydzi z Wieliczki i okolicznych miejscowości, zgromadzeni wcześniej w mieście, stawili się na łące w pobliskich Bogucicach. Przybyło około dziesięciu tysięcy osób. Ponad tysiąc starych i chorych rozstrzelano w Puszczy Niepołomickiej. Kilkaset zdolnych do pracy wywieziono do obozów. Pozostali zginęli w komorach gazowych w Bełżcu. Ci, którzy nie przybyli na rozkaz, byli mordowani w Wieliczce i Grabówkach. Z wielickiej społeczności żydowskiej ocaleli tylko nieliczni - głosi napis na tablicy.

Według świadka tragicznych wydarzeń sprzed lat, prof. Uriego Schmueli, obecnie na świecie są tylko cztery osoby, które przeżyły tamtą zagładę. Jego zdaniem historia każdej z osób, która uszła z życiem, jest wyjątkowa. On sam - jak wspominał - nie zginął 27 sierpnia 1942 r. lub później w Bełżcu tylko dlatego, że przy selekcji Niemcy wyznaczyli jego ojca do pracy w wojennym przemyśle zbrojeniowym. Ojciec z kolei pociągnął za rękę także syna.

- Ja się wahałem, ale mama powiedziała po hebrajsku: Idź z ojcem. Poszedłem i żyję. Widocznie nieźle wyglądałem wtedy, bo nikt się nie zapytał, ile mam lat. Prawdopodobnie gdyby wyszło na jaw, że 14, to kazano by mi zostać - powiedział prof. Schmueli.

Miejsce umieszczenia tablicy wybrano nieprzypadkowo. Kamienica ta jest obecnie własnością Anny Oganesov, która jest potomkinią rodziny Sznurów (bardzo znaczącej rodziny żydowskiej w tym podkrakowskim mieście przed wybuchem II wojny światowej). Jak jednak poinformowała PAP rzecznika prasowa Urzędu Miasta i Gminy Wieliczka, Magdalena Golonka, docelowo będzie ona wisieć na ścianie miejscowej synagogi. Stanie się tak po zakończeniu jej renowacji, która ma się wkrótce rozpocząć.

Po odsłonięciu tablicy na Rynku Górnym w Wieliczce uczestnicy obchodów udali się na Cmentarz Żydowski, który znajduje się na obrzeżach miasta. Tam modlono się za zmarłych.

Podczas popołudniowych uroczystości w Centrum Edukacyjno-Rekreacyjnym Solne Miasto w Wieliczce zostanie wygłoszony wykład Krótki rys historyczny Zagłada Żydów z Wieliczki i okolicznych miejscowości Pawła Zarychty i Sebastiana Kołodziejczyka. Odbędzie się też prezentacja książki Żydzi Wieliczki i Klasna 1872-2012. Teksty i fotografie, którą opracowały Urszula Żyznowska i Anna Krzeczkowska.

- W książce korzystaliśmy z wielu źródeł. Pierwszym była wydana w Izraelu 1980 r książka The Jewish Community of Wieliczka. A Memorial Book. Potem dotarliśmy do 11 osób, Żydów którzy urodzili się w Wieliczce. Korzystaliśmy też z opublikowanych wspomnień, a w nich z wątków dotyczących naszego miasta - powiedziała Urszula Żyznowska.

Jak wytłuczyła książka obejmuje lata 1872-2012, gdyż najstarszy tekst do jakiego dotarła wspólnie z Anną Krzeczkowską pochodzi właśnie z 1872 r.: - To fragment czasopisma HaMagik i dotyczy wydarzeń na Klaśnie (dawna dzielnica wieliczkich Żydów) - dodała.

Książkę podzielono na trzy części. Pierwsza Przed Zagładą ukazuje losy Żydów do II wojny światowej. Kolejna Zagłada opisuje zdarzenia z czasów wojny, zaś Po Zagładzie dotyczy indywidualnych losów tych, którzy przeżyli.

Czytaj więcej w Money.pl
Uczą o zagładzie Żydów, ale nie tak, jak trzeba
Nauczanie o Holokauście odbywa się w USA w sposób bardzo uogólniony. Kładzie się nacisk na to, by wykorzystać go do nauki o postawach, np. bierności lub aktywności w obliczu zła.
Tak uczcili rocznicę pierwszych transportów Żydów
Złożeniem wieńców i zapalaniem zniczy w Muzeum - Miejscu Pamięci w Bełżcu (Lubelskie) uczczono dziś 70. rocznicę rozpoczęcia akcji Reinhardt.
Powstanie warszawskie. Tak uczcili poległych
Tym, którzy odeszli - pozostali przy życiu. Gloria Victis - głosi napis na pamiątkowej tablicy.
holocaust, wieliczka, żyd, tablica, zagłada
PAP
Czytaj także
Polecane galerie