Najpopularniejszy w Polsce portal o finansach i biznesie
Zadośćuczynienie pieniężne za ból i cierpienie

Zadośćuczynienie pieniężne za ból i cierpienie

Fot. BeyzaSultanDURNA/iStockphoto

Każdy ulega wypadkom albo staje się uczestnikiem zdarzeń, za które nie ponosi odpowiedzialności ani winy. Zdarzenia te mogą powodować rozstrój zdrowia, obrażenia ciała czy też poczucie krzywdy odczuwane w sposób subiektywny. Czy w przypadku doznania obrażeń ciała i rozstroju zdrowia nie z naszej winy przysługuje roszczenie, a jeżeli tak, to z jakiego tytułu, na jakiej podstawie i w jakiej wysokości?

Rozważania na temat formy naprawienia szkody należy rozpocząć od określenia podstaw odpowiedzialności cywilnej sprawcy zdarzenia oraz wskazania, co ustawodawca określa mianem szkody. Odpowiedzialność cywilna wynika z art. 415 Kodeksu cywilnego, który stanowi: Kto wyrządził ze swej winy drugiemu szkodę obowiązany jest do jej naprawienia.

Jednocześnie zachowanie się osoby może przejawiać się zarówno w jej działaniu, jak i zaniechaniu. Pojęcie szkody nie zostało wprost wyjaśnione przez ustawodawcę, jednakże w art. 361 § 2 K.c. naprawienie szkody określono jako straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Polski system prawny przewiduje naprawienie szkody przez zapłatę zadośćuczynienia pieniężnego. Zasadą jest ograniczenie stosowania zadośćuczynienia do odpowiedzialności deliktowej. Oznacza to, że zadośćuczynienie może być przyznane jedynie w przewidzianych prawem wypadkach wyrządzenia szkody czynem niedozwolonym. Czyn ten powoduje powstanie cywilnoprawnego stosunku zobowiązaniowego między sprawcą a poszkodowanym.

Instytucja zadośćuczynienia została unormowana w art. 445 i 448 K.c., która wprowadziła dodatkowy w stosunku do art. 23 i 24 K.c. mechanizm majątkowej ochrony dóbr osobistych. Na podstawie art. 445 K.c. zadośćuczynienia można domagać się w razie uszkodzenia ciała, wywołania rozstroju zdrowia, pozbawienia wolności oraz w wypadku skłonienia za pomocą podstępu, gwałtu lub nadużycia stosunku zależności do poddania się czynowi nierządnemu.

Czytaj więcej Ta nowelizacja może mieć złe skutki Brak zapłaty przez wykonawcę kary umownej jako przesłanka wykluczająca z przetargu jest przez ekspertów oceniana negatywnie. Z kolei art. 448 K.c. pozwala dochodzić zadośćuczynienia za naruszenie każdego dobra osobistego. Mimo szerokich podstaw przyznania zadośćuczynienia pieniężnego należy podkreślić, że nie każdy przejaw krzywdy niemajątkowej związany z wystąpieniem zdarzenia, z którym ustawa łączy odpowiedzialność za szkodę majątkową, może być kompensowany przez zadośćuczynienie pieniężne. Przyznanie kwoty nie jest zatem obligatoryjne, zależy bowiem od uznania i oceny konkretnych okoliczności sprawy, jak również wymaga odpowiedniej argumentacji prawnej.

W odniesieniu do wypadków komunikacyjnych, rozumianych jako zdarzenia w ruchu lądowym, morskim lub powietrznym oraz wypadków w rolnictwie, rozumianych jako szkody wyrządzone umyślnie lub w wyniku rażącego niedbalstwa właściciela gospodarstwa rolnego - najczęstszą podstawą żądania zadośćuczynienia za doznaną krzywdę jest spowodowanie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. Jednocześnie z uwagi na art. 12 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK roszczenia powinny być kierowane bezpośrednio do zakładu ubezpieczeń, który na dzień zdarzenia udzielił ochrony ubezpieczeniowej sprawcy zdarzenia lub właścicielowi gospodarstwa rolnego.

Czytaj więcej Zgubiłeś firmowy sprzęt? Taka będzie kara Pracownik ponosi odpowiedzialność, jeżeli ułatwi kradzież sprzętu firmowego np. zostawiając na parkingu otwarty samochód wraz z kluczykami.

Szkoda niemajątkowa polega tu na naruszeniu integralności cielesnej oraz zdrowia poszkodowanego. Należy przez to rozumieć krzywdę ujmowaną jako cierpienie fizyczne, takie jak ból i inne dolegliwości, oraz cierpienia psychiczne w postaci ujemnych odczuć przeżywanych w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała. W tym znaczeniu zadośćuczynienie pieniężne ma na celu złagodzenie cierpień.

Zarówno praktyka zakładów ubezpieczeń jak i orzecznictwo sądów powszechnych wskazują na jednorazowy charakter zadośćuczynienia. Oznacza to, że mimo prawidłowego udowodnienia długotrwałości negatywnych następstw zdarzenia, sąd lub zakład ubezpieczeń nie jest zobligowany do przyznania dodatkowej kwoty ponad pierwotnie przyznaną. Jednocześnie roszczenie kierowane do podmiotu odpowiedzialnego za wypłatę świadczenia powinno być określone kwotowo. Stąd też bardzo istotnym jest poprawne określenie wysokości żądanego zadośćuczynienia.

Na drugiej stronie o tym, jak ustalić wysokość świadczenia za krzywdę

Poprzednia strona
  • 1
  • 2
zadośćuczynienie, ból, szkoda, cierpienie
K&L LEGAL
Czytaj także
Polecane galerie
pr77
201.82.152.* 2012-12-06 21:43
Bardzo pomocne.Dziekuje serdecznie!